Column Roy op het Veld over bouwfaude: Italiaanse sferen in Limburg (2)
Met rode oortjes las ik afgelopen woensdag 1 december Het Financieele Dagblad, mijn eigen krant. Mijn provincie Limburg kwam er niet best vanaf, en dat is nog zacht uitgedrukt. ‘Omkoping op grote schaal’, luidt de kop boven het openingsartikel van de zakenkrant. Voor iedereen die het gemist heeft: Het Limburgse bouwbedrijf Janssen de Jong Infra heeft jarenlang stelselmatig gemeenteambtenaren en zakenrelaties omgekocht. Zo werden orders binnengesleept en hadden concurrenten, die mogelijk goedkoper waren, het nakijken.
Verderop in de krant wordt een hele pagina besteed aan het schandaal. Schokkend om te lezen in het artikel ‘Het was het meest decadente ooit gezien’, is dat meerdere ambtenaren zich bewust zijn van het feit dat een super-de-luxe snoepreisje naar de Formule 1 in Monaco – betaald door Janssen de Jong – eigenlijk niet door de beugel kan. Toch bieden ze geen weerstand tegen de verleiding. Smeergeld kan natuurlijk niet, maar ach, wie benadeel ik er eigenlijk mee? Een schandelijke houding voor iedereen die zich professional noemt.
De twee collega’s die dit verhaal boven water hebben gekregen (Siem Eikelenboom en Vasco van der Boon) ken ik goed. En iedereen in Limburg moet weten dat onze provincie een tamelijk bedenkelijke reputatie heeft in de ogen van deze uitstekende onderzoeksjournalisten. Laat ik de Limburgers een hart onder de riem steken, want het negatieve imago is niet helemaal terecht. Omkoping is principieel fout, en moet bestreden worden, maar dé fraudezaak van de afgelopen decennia vond niet in Limburg maar aan de Amsterdamse ZuidAs plaats, waar pensioenfondsen door een netwerk van vastgoedcharlatans voor vele, vele miljoenen benadeeld werden.
Maar de Janssen de Jong-zaak kan ook weer niet goedgepraat worden. Dat wethouders, burgemeesters en gemeenteambtenaren in Limburg door bouwbedrijven ingepakt worden, staat voor de rest van Nederland wel zo’n beetje vast. ‘Ik plaats dat dakkapelletje op je huis wel even. Geen probleem. En o ja, denk je dat we met bouwbedrijf Limbo BV kans maken op de order om die nieuwe weg naar Limbabwe aan te leggen?’ Zo gaat dat. Toch? Dat er nu weer een grote zaak naar buiten komt, versterkt in ieder geval het beeld van de ‘Italiaanse toestanden’ in Limburg.
Helaas wordt dat beeld ook ondersteund door keiharde cijfers. Uit een onderzoek van de Rijksrecherche bleek eerder dit jaar dat corruptie onder ambtenaren relatief vaker voorkomt in Limburg dan in andere delen van het land.
Velen zullen hun schouders ophalen bij deze praktijken. Mensen verkeren vaak in de illusie dat ze er geen last van hebben. Laat mij deze mensen uit de droom helpen: smeergeld wordt uiteindelijk uit uw portemonnee betaald! Waarom? Heel eenvoudig. Als Janssen de Jong dat peperdure reisje naar Monaco niet had georganiseerd (met alle bedrijfskosten van dien), hadden ze die weg, spoordijk, of weet ik wat voor project in Limburg goedkoper kunnen uitvoeren. Nu wordt de gemeente benadeeld door een kongsi van Janssen de Jong en corrupte ambtenaren. En de gemeente dat bent u. Zonder reisje naar Monaco had de gemeentelijke belasting omlaag gekund, of had de gemeente iets nuttigs met het resterende geld kunnen doen.
In mijn vorige column (lees hier) was ik opgetogen over het initiatief van gedeputeerde Jos Hessels, die de banden aanhaalt met Italië met als doel van Limburg een culinaire en toeristische trekpleister te maken. Als geen ander weten de Italianen van het leven te genieten. Het zijn meesters in de keuken en briljante wijnmakers in hun ‘vigna’. Daar kunnen we ons als Limburg zeker aan optrekken. Maar laten we de donkere kant van het Italiaanse leven, de mafiosepraktijken, in vredesnaam aan ons voorbijgaan.
Roy op het Veld groeide op in het Limburgse Belfeld maar woont en werkt al jaren in Amsterdam. Hij is journalist bij Het Financieele Dagblad (www.fd.nl) en is voor zijn hobby wijnimporteur (www.vinoitalia.nl). Reacties: roy@ophetveld.net