Maastricht besteedt restauratie 33 goudleerpanelen burgemeesterskamer aan

Opdrachtgever Opdracht Plaats Provincie
Gemeente Maastricht Europese aanbesteding “Restauratie goudleerpanelen” Maastricht Limburg
Gemeente Venlo N271. Reconstructie kom Lomm Venlo Limburg
Gemeente Venlo Explosieven- en archeologisch onderzoek voor het bouwrijp maken van het Kazernekwartier te Venlo Venlo Limburg

 

De kern van deze opdracht omvat de volgende werkzaamheden:
De restauratie van de 33 goudleerpanelen, inclusief het terugplaatsen van de panelen in de burgemeesterskamer, waarbij de tijdelijke panelen (de mock-ups) vervangen dienen te worden door de gerestaureerde panelen.

1.2.1 Proefrestauratie SRAL

Ter voorbereiding op de restauratie heeft de gemeente een opdracht verstrekt aan SRAL om op één paneel een proefrestauratie uit te voeren om een concreet behandelplan op te kunnen stellen. De resultaten van dit onderzoek en deze proefrestauratie zijn vastgelegd in het rapport ‘Onderzoeksresultaten en behandelingsvoorstel’, opgesteld door SRAL, bijlage 8.

Om een beeld te geven van de problematiek en de uitkomsten van het pilot restauratieproject is onderstaand een samenvatting uitgewerkt, de volledige uitwerking is terug te vinden in bijlage 8.

Problematiek van het goudleer nu

Samengevat is de huidige conditie van het ensemble als volgt te omschrijven:

–  De banen goudleer zijn in de jaren ’70 opgespannen op aluminium/houten platen. Daarvoor zijn lycra

textiel randen aan het goudleer geplakt waarmee ze vervolgens zijn opgespannen. Dit lycra is vergaan

en heeft zijn elasticiteit verloren;
–  De banen zijn hierdoor sterk gedeformeerd en gebobbeld. Duidelijk zijn nieuwe deformaties, barsten

en opstaande schollen in de verflaag/goudlak en vernis ontstaan, plaatselijk met verfverlies tot gevolg;
–  Er zijn bovendien deformaties ontstaan door verhoogde ‘interne’ spanningen die veroorzaakt worden

door op de achterzijde opgeplakte patches (van leer) en lijm. Daarnaast is het hele oppervlak aan de

achterzijde met textiel (Tergal) verlijmd;
–  Bij de laatste restauraties zijn ook twee tot drie lagen vernis aangebracht. Deze zijn sterk glanzend en

vergeeld. Door die sterke glans wordt het licht in de kamer hinderlijk verstrooid en kan men de voorstelling moeilijk waarnemen. Dit wordt nog versterkt door de vele deformaties in het oppervlak zelf;
–  In deze bovenste vernislagen is schilfering opgetreden door onderling slechte hechting. De lagen ogen verder troebel en vervuild;
–  Door vergeling van de vernissen, zijn alle geschilderde onderdelen (witte bloemen, figuratieve motieven, …) sterk vergeeld;
–  Uit het monsteronderzoek blijkt dat de originele goudlak deels is opgeweekt (a.g.v. het gebruik van oplosmiddeleen en/of aanbrengen van de latere vernislagen) en deze zich is gaan vermengen met de bovenliggende vernissen;
–  Doordat de oplosbaarheid van de vernis afneemt in de loop der jaren, zal in de toekomst vernisafname niet kunnen plaatvinden zonder schade aan en verlies van de goudlak.

Uitkomsten van het Pilot restauratieproject

Het leer kan op de bestaande aluminium honingraatplaten worden opgespannen met een nieuwe, textiele randdoublering;
De deformaties worden hiermee sterk teruggedrongen en het leer krijgt weer de noodzakelijk ondersteuning. Bovendien wordt het leer vlakker waardoor de zichtbaarheid van de naden tussen de panelen wordt verminderd;

Met gebruik van diverse technieken kan het later aangebrachte vernis worden afgedund zodat de originele goudlak zoveel mogelijk wordt gespaard;
Vernisafname en het aanbrengen van een semi matte vernis geeft een grote winst in esthetiek: de hinderlijke glans wordt sterk verminderd; de kleuren en drie-dimensionaliteit van de picturale laag worden grotendeels hersteld;

Door middel van retouches kunnen de storende verticale stroken tussen de afzonderlijke banen optisch verder worden teruggedrongen.