Alle kwaad buiten de deur, geluk en zelfvertrouwen


Wil Notten: „Elk jaar gaan we naar Bali en zoeken we ze uit.”

Het interieur van de familie Notten in een vrij nieuwe wijk in Elsloo is wat je verwacht van iemand die zich De Boeddhaspecialist noemt: veel boeddha’s. Op de vloer, vensterbank en kast. En aan
de wand. Wachtend op een nieuwe eigenaar. Want Marij en Wil handelen in de beelden.

Het gros staat in de loods, maar als geïnteresseerden willen zien wat ze aanschaffen, dient de woonkamer als etalage. Als galerij liever gezegd, want het gaat hier om kunst. Vakmanschap uit
Indonesië. „Zien doet kopen”, zegt Wil. „De foto’s op de website worden in een studio gemaakt en dan zie je niet hoe groot zo’n boeddha in werkelijkheid is.”

Eerlijk
Hij reist met zijn vrouw toch zeker één keer per jaar naar Azië. „Cultuur, natuur en vriendelijke mensen”, vat Wil zijn favoriete vakantiebestemming samen. „En overal zie je ze staan.”

Dan heeft hij het over de Boeddhabeelden. „Elk jaar gaan we naar Bali en zoeken we ze zelf uit. Eerlijk handel drijven is het belangrijkst voor ons. De prijs moet reëel zijn en er mag geen kinderarbeid
bij komen kijken. Eén keer hebben we dat meegemaakt en we zijn meteen omgedraaid. Dan laten we onze afkeur wel blijken, maar zo lang er handelaren komen die vooral aan hun portemonnee
denken, heeft het geen zin om er een punt van te maken.” Een paar duizend beelden komen enige tijd na het bezoek van het echtpaar Notten aan Bali per containerschip in de haven van Rotterdam
aan. Via de Nederlandse binnenwateren bereiken de boeddha’s Born om uiteindelijk met de vrachtwagen het laatste kleine stukje naar Elsloo af te leggen. Aangezien de duizenden beelden niet
opgestapeld in de woonkamer staan, zal er sprake zijn van een opslagruimte. Nietwaar? „Inderdaad. Van daaruit gaan ze naar afnemers tot in België en Frankrijk. We hebben zelfs een vaste klant in
Tsjechië, die ze in een winkel in Praag weer doorverkoopt. Soms zijn er uitzonderlijke orders. Zo bestelde Fitland in Sittard er 120 om in elke ruimte een neer te zetten.”
 
Maar wat voor exemplaren staan er zoal in de opslag van De Boeddhaspecialist? Marij – die al twintig jaar werkt als natuurgeneeskundig therapeut legt uit: „Om te beginnen hebben we de
zittende boeddha’s,die met hun handen verschillende boodschappen overbrengen. De namasté bijvoorbeeld: ‘Ik groet u’. Of met duim en wijsvinger een ‘O’ vormend (vitarka, red.), wat onderwijzing
betekent. En vormen de handen een kom, dan mediteert-ie.”

Happy
Wil – die als voormalig schoolhoofd het meeste op heeft met de vitarka zet nog een aantal beelden op tafel. We herkennen de happy boeddha: het breedlachende, mollige mannetje met het
voorkomen van een gezellige kroegtijger. „Oorspronkelijk eigenlijk Chinees”, verklapt Wil. „Brengt geluk.”
 
Alleen als je ’m krijgt, toch? „Onzin”, volgens Marij. „Typisch gevalletje van een verhaal dat verdraaid wordt als je het te vaak doorvertelt. Het is een eigen leven gaan leiden. Vroeger, in China,
werd een happy boeddha door de rijken geschonken aan zieken. Totdat ze beter waren, dan moesten ze hem teruggeven. Maar als je ’m zelf koopt, brengt dat heus geen ongeluk. We stonden eens
op een markt en hoorden bezoekers de fabel fluisteren. Hebben we een bord opgehangen: ‘Het is niet waar’, of iets van die strekking. Geloofden ze ons niet!”
 
De enige nog niet besproken boeddha op tafel bij de familie Notten is de yogiman. Mits perfect gesneden, hebben zijn armen de vorm van een embryo. Zijn gezicht ligt in z’n handen begraven.
Als je hem over de rug wrijft, geeft dat zelfvertrouwen. En ook prettig: het houdt het kwaad buiten de deur.


Schade en schande
Als Wil en Marij Notten op Bali zijn meestal zo’n vijf weken dan bezoeken ze hun vijf à zes leveranciers. „We zijn door schade en schande wijs geworden”, vertelt Wil. „Het heeft wel een paar jaar
geduurd voor we wisten wie een goede leverancier is. Je moet het je zo voorstellen: elke streek heeft specifieke kennis van een materiaal. Er zijn boeddha’s van kunststof, maar ook van Javaans
tropisch hardhout. Echt kunstwerkjes. Dan zie je zo’n blok hout en denk je: wat moet dit worden? En dan komt er zoiets uit, geweldig.”
 
Zoals elke streek z’n expertise heeft, zo heeft ook elke familie die boeddha’s maakt die. Het paar uit Elsloo zoekt de beste eruit en laat die dan naar Nederland komen. Is de selectie eenmaal
gemaakt, is er tijd voor een beetje vakantie. Alhoewel… „De cultuur is daar heel anders. Ze kennen geen stress, doen alles rustig aan. Dus op de dag dat we weer in het vliegtuig stappen, moet
steevast nog een aantal zaken geregeld worden.” 

FOTO ANNEMIEK MOMMERS