Landgraaf en Heerlen onderzoeken ambtelijke en/of bestuurlijke fusie

De gemeenten Landgraaf en Heerlen willen onderzoek laten doen naar de maatschappelijke meerwaarde van een intensievere samenwerking tussen beide gemeenten. Het onderzoek moet zich richten op vier varianten van intensievere samenwerking:
1. netwerksamenwerking;
2. gedeeltelijke ambtelijke fusie;
3. volledige ambtelijke fusie;
4. bestuurlijke en ambtelijke fusie
Het onderzoek moet inzichtelijk maken wat de kansen en de risico’s alsook de positieve en negatieve gevolgen zijn, van de vier varianten ten opzichte van de huidige situatie. Intensievere samenwerking heeft directe gevolgen voor de organisatiekracht en de bestuurskracht. Deze gevolgen moeten inzichtelijk worden gemaakt.

Onder bestuurskracht wordt verstaan het vermogen van een gemeente om nu en in de toekomst de door haarzelf, door mede-overheden of door haar inwoners en maatschappelijke partners opgelegde taken en ambities, alleen of in samenwerking met anderen, te realiseren.

Organisatiekracht is het vermogen van de organisatie om nu en in de toekomst de taken en ambities van het bestuur waar te maken, zowel vanuit de adviesrol als vanuit de dienstverlenende en uitvoerende rol. Begrippen als kwaliteit, kosten en kwetsbaarheid staan hierbij centraal.
De maatschappelijke kansen en bedreigingen in beide gemeenten komen sterk overeen en de maatschappelijke meerwaarde is uiteindelijk bepalend voor het antwoord op de vraag of een intensievere samenwerking lonend is.

Maatschappelijke meerwaarde ontstaat op het moment dat de gemeente(n) met hun burgers en maatschappelijke partners, de effecten van de samenwerking kunnen omzetten in een lokale samenleving die duurzaam socialer, vitaler en meer leefbaar is.
De analyse van de varianten 1, 2 en 3 dient zich te richten op de impact van verdergaande ambtelijke samenwerking ten dienste van twee besturen en twee geografische gebieden. Variant 4 omvat naast een ambtelijke fusie ook een bestuurlijke fusie en is daardoor van een andere orde. Door voor elke variant de doorvertaling te maken van de organisatorische en bestuurlijke effecten naar de maatschappelijke meerwaarde, ontstaat voor de vier varianten een gelijk afwegingskader.