Lichte vorm van toezicht voor 30 Limburgse gemeenten

Toch vallen drie gemeenten, Onderbanken, Nuth en Schinnen, verplicht onder het zware, preventieve toezicht. Dat komt door hun plannen om samen één nieuwe gemeente te vormen.

Voor gemeenten, waarvoor een herindeling in voorbereiding is, legt de wet altijd preventief toezicht op. Ook aan de begroting en begrotingswijzigingen moet de Provincie dan goedkeuring verlenen. Vanaf 1 november 2016 geldt dit preventief toezicht voor Onderbanken, Nuth en Schinnen. De Provincie heeft de begrotingen 2017 van deze laatstgenoemde gemeenten nu ook goedgekeurd, zodat zij vanaf 1 januari 2017 met de uitvoering kunnen beginnen.

Sinds 2011 slagen alle Limburgse gemeenten er elk jaar in om minimaal één van de vier jaren van de nieuwe begroting en meerjarenraming in structureel en reëel evenwicht te hebben. Dat is de eis uit de Gemeentewet om onder repressief toezicht te kunnen vallen. Met repressief toezicht kan de gemeente de begroting en wijzigingen van die begroting zonder verdere bemoeienis van de Provincie gaan uitvoeren. Bij preventief toezicht moet de Provincie eerst toestemming verlenen.

Gedeputeerde Marleen van Rijnsbergen, portefeuillehouder toezicht gemeentefinanciën, is tevreden met de uitkomst van het onderzoek van de begrotingen 2017 van de Limburgse gemeenten, maar ziet ook dat gemeenten nog flinke opgaven te vervullen hebben. ”Ons onderzoek laat zien dat de Limburgse gemeenten hun financiën op orde houden. Ook voor 2017 was dat geen gemakkelijke opgave. Het gemeentefonds leverde wel een positieve bijdrage aan het resultaat, maar daar tegenover staan ook tal van tegenvallers.”

Veel gemeenten hebben opnieuw ombuigingsmaatregelen moeten treffen. Rond het Sociaal Domein is er nog geen stabiele situatie. De bijdrage van het Rijk gaat de komende jaren verder omlaag. En de ontwikkeling van de lasten is voor gemeenten nog moeilijk in de greep te krijgen. Gemeenten verwachten nu vaker dat de lasten hoger gaan uitkomen dan de baten. Om lasten en baten in evenwicht te brengen, nemen gemeenten taakstellingen in hun begroting op. De transformatie in het sociaal domein, waar gemeenten al mee bezig zijn, moet deze taakstellingen gaan realiseren. Dat is een moeilijke opgave, zowel inhoudelijk als financieel.