Het leek op een unicum. Supermarktketen Jan Linders verkocht donderdag ruim 7.000 flesjes Westfleteren. Het abdijbier dat wordt gebrouwen door de monniken van de Sint-Sixtusabdij uit het Belgische Westfleteren. Volgens bierkenners is het het beste Abdijbier ter wereld. Normaal gesproken is het bier alleen -onder strikte voorwaarden- te koop bij de Abdij zelf. De supermarktketen uit Bergen had echter aangekondigd dat ze een unieke overeenkomst hadden gesloten met de monniken om eenmalig dit bier in de schappen te leggen.

Inmiddels hebben de monniken aan de Belgische televisiezender VRT laten weten dat er helemaal geen afspraak of toestemming was. Zij vragen zich ook af hoe de supermarkt aan deze hoeveelheid bier is gekomen. Een woorvoerder van de abdij zegt tegen de VRT: “Wij hebben het nieuws via de media vernomen, en zijn enorm geschrokken. We betreuren dat dit zo gebeurt, dit strookt niet met de waarden en visie van onze gemeenschap.” Ook waren ze niet te spreken over het feit dat een flesje bij de abdij 3,75 euro kost en bij Jan Linders voor 9,95 euro over de toonbank ging.

De supermarktketen heeft laten weten dat ze graag in gesprek willen met de geestelijk brouwers om de lucht te klaren. De VRT meldt vrijdag dat de paters een brief hebben gestuurd naar Jan Linders met de vraag om onmiddellijk te stoppen met de verkoop. Grote vraag is hoe de supermarkt aan 300 kratjes bier is gekomen. Bij de abdij krijg je maximaal twee kratjes per twee maanden. In een persverklaring laat Jan Linders weten: “Om de exclusiviteit en het bijzondere karakter van Westvleteren niet te ondermijnen, is bij deze verkoop een limiet van 2 flesjes per klant ingesteld. Graag benadrukken we dat de verkoop –in samenwerking met inkooppartners- vanuit goede intenties, vanuit respect voor alle trappistbieren en zonder winstbejag is georganiseerd. Het enthousiasme over deze verkoop onder onze klanten was groot. Het beperkte beschikbare volume was aan het einde van dag nagenoeg op, zoals tevoren was ingeschat. Ook in de media is veel gezegd en geschreven over deze actie. Het sentiment dat hierbij is ontstaan, hebben we wellicht onderschat. In het bijzonder zijn we geraakt door de teleurstelling die de abdijgemeenschap van Westvleteren heeft uitgesproken. Gezien onze goede intenties betreuren we dit dan ook ten zeerste. Inmiddels is er contact geweest met hun woordvoerder en trachten we om op korte termijn over deze kwestie het gesprek aan te gaan met de abdijgemeenschap.”

In januari schreven de redacteuren Bas van Heel en Frank Benneker voor WijLimburg Achtergrond een verhaal over dit bijzonder bier en de strikte voorwaarden hoe je eraan kunt geraken.

 

Westvleteren 12 wordt gezien als het beste en moeilijkst verkrijgbare bier ter wereld. Bij Tapperie de Gats in Sittard heeft Frank Braam het ‘gewoon’ op de kaart staan, tussen zijn andere honderd bieren. Hij moet er wat moeite voor doen, maar zo zet hij zijn gasten wel een bier met mythische status voor.

Wat perfect is, moet perfect blijven

De moeilijke en enige officiële manier om aan Westvleteren 12 te komen is door het te gaan halen bij de Sint-Sixtusabdij in Westvleteren. Wie denkt daar even naartoe te rijden om een voorraadje in te slaan komt bedrogen uit. “Het begint met het maken van een afspraak”, legt Braam (29) uit. “Dat kan alleen via een telefoonnummer dat een paar uur per dag bereikbaar is. Als je geluk hebt en een monnik aan de lijn krijgt, vertelt hij je op welke dag en tijdstip je welkom bent en wat ze die dag verkopen. Als je pech hebt, is dat niet eens Westvleteren 12. Ook moet je het kenteken van de auto waarmee je komt doorgeven. Daarmee mag je dan een reis van twee keer 238 kilometer maken. Kom niet met een andere auto, want je krijgt niks mee. Bij aankomst kun je in de wachtrij gaan staan en als je aan de beurt bent en je kofferbak wilt volladen, kom je bedrogen uit. Je mag per klant maar eens in de zestig dagen, twee kratten kopen.”

Uithangbord
Dat is feitelijk de enige manier om aan Westvleteren te komen. Het kan makkelijker, want er zijn ook handelaren die deze reis voor jou willen maken. Iets dat tegen de richtlijnen van de Sint-Sixtusabdij is, maar ondanks de waarschuwingen van de monniken toch gebeurt. “Eigenlijk vind ik het ook wel vreemd dat ik het via deze weg koop, maar het is gewoon makkelijker”, vertelt Braam, die in 2013 de titel Limburgs Biertapkampioen mocht dragen. Een flesje Westvleteren 12 wordt bij Tapperie de Gats aangeboden voor 16 euro. Dat lijkt belachelijk veel geld voor een biertje, maar Braam weet dat te billijken. “Een krat kost 200 euro inkoop. Als ik daar mijn normale winstmarge op wil hebben, moet ik het voor 30 euro aanbieden. Ik zie die Westvleteren 12 niet als een product waar ik winst op wil maken, maar als een uithangbord.”
Omdat Westvleteren 12 moeilijk verkrijgbaar is, zoeken mensen een substituut. Dat is gevonden in de Bernardus Abt 12. De smaak van beiden schijnt hetzelfde te zijn, maar de laatste is gebrouwen zonder de strikte regels die aan trappistenbier worden opgelegd. “Ik heb ze wel eens naast elkaar geproefd”, vertelt Braam. “Ze lijken inderdaad op elkaar, maar de Westvleteren is ‘ronder’, die is helemaal af. Bij de Bernardus had ik dat gevoel niet. Dus sloeg ik aan het experimenteren. Een beetje oude kaas erbij deed al veel goed. Maar toch miste ik iets, tot ik een inval kreeg en er een beetje port bij nam. Dat was hem! We serveren de Bernardus Abt 12 sindsdien met oude kaas en port. Westvleteren 12, daar komen we niet aan. Wat perfect is, moet perfect blijven.”

Strenge regels
Er zijn wereldwijd elf brouwerijen die trappistenbier produceren. De meeste daarvan (zes) liggen in België, terwijl Nederland er met La Trappe en Zundert twee heeft. “Die bieren moeten binnen de muren van de abdij gebrouwen worden, de monniken moeten eraan meewerken en hebben zeggenschap over wat er na het brouwen met hun product gebeurt. Naast trappist heb je ook abdijbier, waar die strenge regels niet voor gelden, zoals bijvoorbeeld Val-Dieu.” Westvleteren heeft de meest mythische status. “Dat is vooral een kwestie van schaarste”, weet Braam. “Men maakt zoveel bier als nodig is om in het levensonderhoud te voorzien. Ze zouden makkelijk meer kunnen verkopen, maar hoeven er geen winst op te maken. Dat is ook een regel bij trappistenbieren; als er geld overblijft moet dit naar goede doelen. Vooral de brouwers van Orval hebben daar een mooie traditie in.”