Mooi Kerkrade


Roger Lataster | FOTO WENDY VLUGGEN

Een bericht op Messenger, de chatfunctie van Facebook. ‘Er schijnt een braderie in het centrum zijn. Trefpunt op parkeerplaats treinstation/Continium? Dan zijn we al ter plekke’. Het is van Lataster en wat uit de tekst duidelijk wordt, is allereerst dat de oorspronkelijke ontmoeting op de Markt niet doorgaat. ,,Kom op, zeg. Een braderie. Met producten die vijftien jaar geleden hip waren.” Daar is de theatermaker blijkbaar allergisch voor. Het doet afbreuk aan een mooie plek. ,,Want op de Markt staat ‘D’r Joep’. Een standbeeld van een mijnwerker, typerend voor de stad. En voor mij extra bijzonder omdat mijn vader en mijn zoontje die naam hebben.”

Museumplein
Toch wordt het centrale punt in Kerkrade gemeden. Vanwege die braderie dus. De wandeling begint op het Museumplein, waar ontdekkingscentrum Continium, Colombus Earth Theatre en designmuseum Cube geclusterd zijn. ,,Op de plek waar vroeger mijn lagere school stond. Toen die wegging, bleef een grote, lege vlakte over. En dat vlak naast het station. Dus kwam je met de trein aan op ‘Kerkrade Centrum’ en keek je eens om je heen, was er niks te zien. Nu kom je tenminste trekken honderdduizenden bezoekers per jaar. GaiaZoo en concerten in de Rodahal zijn ook heel populair. Alleen is dat van buiten niet te zien. Jammer genoeg komen die allemaal niet in de Kerkraadse horeca.”

Hambos
Het is maar een klein stukje lopen naar het Hambos. Het ommetje door dit stukje groen op amper een kilometer van het winkelcentrum is in 2011 in de prijzen gevallen. ,,Het heeft de allure van Central Park in New York”, overdrijft Lataster. ,,Wat een rust. Je hoort alleen de vogels fluiten en het kabbelen van de Anstelerbeek. Het bos herbergt ook nog wat geheimen. Zo is er een begraafplaats en een Mariakapel. En vlak daarnaast een oud podium.” Het betreft een kioskachtig bouwsel met een opvallende galm. Van de jaren dertig tot zestig traden er muziekkapellen op. Nu niet meer. ,,Zonde toch? Wat zou je hier niet allemaal kunnen doen tijdens het Wereld Muziek Concours? Dit is een plek die in het veranderende, moderniserende Kerkrade al veertig jaar hetzelfde is. En toch zeggen we: ‘Oh, wat mooi’. Dan kun je je ook afvragen waarom we moeten veranderen.”

De Mariakapel.
 
Nulland
Vlak achter het ouderlijk huis van Lataster staat Schacht Nulland. Een stukje mijnhistorie, verborgen achter een modern plein met supermarkt, bloemist, maar vooral veel parkeergelegenheid. ,,Een landmark. Ik herinner me nog dat de drukke weg erlangs nog een landweggetje was en dat er barakken stonden. Een imposant gebouw, waar vroeger alleen de grote jongens durfden in te breken. Ik klom hooguit op het dak. En droomde erover. In mijn nachtmerrie was Nulland een zespotige ijsbeer. Laatst is de koning er nog geweest en is het monument opgepoetst. In het verleden woonde er ook nog een poosje kunstenaar Rob Thalen.” De schacht, behorende tot de Domaniale Mijn, sloot in 1969 en werd in 1970 volgestort. Nu is er een expositie.

Franciscanenklooster
Zweinstein-achtige torentjes, dichtgetimmerde luiken. Het geeft het klooster in Bleijerheide een wat enge uitstraling. Aan de achterkant, waar vroeger voetbalvelden lagen en tegenwoordig het gras hoog groeit, ligt achter een krakkemikkig golfplaten schuurtje een klein kerkhof verscholen. ,,Hier liggen de broeders”, weet Lataster. En een informatiebord weet nog meer. Namelijk dat in 1943, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, een vliegtuig neerstortte in de weilanden van het klooster. Sergeant Squire en zijn vijf vrienden vonden de dood toen ze terugkeerden van hun missie. De enige overlevende (Frank Seery) legde in 1998 een uit klaprozen bestaand kruis neer op de plek.

Nieuwstraat

Het café, op de hoek bij het tankstation, staat er nog steeds. Het was daar voor de deur waar verslaggever Mart Smeets op de landelijke televisie verslag deed van hoe Nederlanders en Duitsers op de grens het onderlinge duel op het WK in 1990 beleefden. Hij noemde de sfeer ‘unheimisch’. Na de wedstrijd gingen supporters van beide landen met elkaar op de vuist. Het paar decimeters hoge muurtje op de Nieuwstraat vormde geen belemmering. Een restant van die grens is nu nog te zien op een rotonde. Lataster is niet zo’n voetbaldier. Hem staat een heel ander incident helder voor de geest. ,,Op 1 november 1978 werden twee douaniers doodgeschoten door leden van de Rote Armee Fraktion. Een steen in het trottoir herinnert daar nog aan: Dyon de Jong en Jan Goemans lieten het leven. Ik speelde buiten met Rob Huppertz, die nu directeur van GaiaZoo is. Er vloog een helikopter boven Kerkrade en je voelde dat er iets gaande was.”

Toupsbergstraat
Lataster neemt ons tot slot mee naar wat hij noemt ‘de mooiste straat van Kerkrade’. Maar onderweg maakt hij plots een tussenstop bij Abdij Rolduc. Zijn verklaring voor deze improvisatie: ,,Als je zo bent aan het rondrije, is op iedere eck wat te zien weet je”. De tocht eindigt uiteindelijk toch in Chevremont in de Toupsbergstraat. en aan de andere kant een adembenemend uitzicht. We herkennen de Wilhelminaberg in Landgraaf, GaiaZoo, Kasteel Erenstein en natuurgebied Cranenweyer. ,,’s Avonds is het hier het mooist. Een bladerdak boven je hoofd en dan de verlichting van de lantaarns. Kijk eens al dat groen. Ik kan me wel voorstellen dat heel Nederland hier vakantie viert. Het is dat wij het gewend zijn. Daarom rijden wij uren naar Frankrijk om uiteindelijk naar hetzelfde te kijken. Het verschil tussen echt ergens binnen. Deze attracties Met aan de ene kant luxe woningen pain en brood maakt het vakantie.”