City Deal: de zoveelste poging de landsgrenzen in de Euregio te slechten

Je hoeft geen azijnpisser te zijn om een beetje cynisch te worden van weer een nieuw plan om de landsgrenzen met Duitsland en Belgïe te slechten (zie cursieve tekst).

Die materie is dusdanig weerbarstig, dat het nooit lijkt te lukken. Het is eerder dat niet behaalde resultaten uit het verleden een garantie zijn voor ook een mislukte toekomst dan andersom.

In de City Deal moet er bijvoorbeeld een versnelling komen om openbaar vervoerssystemen over de grenzen te realiseren. Maastricht en Hasselt zijn twee steden die meedoen. Juist: na jarenlang hannessen is het nog steeds niet gelukt een trammetje aan te leggen tussen beide steden.

Grensoverschrijdend bedrijventerrein Avantis op de grens van Heerlen en Aken was ook – qua idee – fantastisch. Bedrijven zouden letterlijk aan twee kanten van de grens een voordeur hebben en zo kunnen profiteren van het beste van twee werelden. Ook dat bleek wishfull thinking. Uiteindelijk telden Den Haag en Berlijn hun knopen (lees belastinginkomsten) en sneuvelde het plan in schoonheid. Er is nog plek genoeg op Avantis.

In een verder verleden was er een Euregioraad waarvoor de zittende bestuurders/raadsleden zo weinig belangstelling  hadden, dat die Euregioraad opgeheven moest worden. Er was aanvankelijk een probleem: de vergadering haalde het quorum niet dat nodig was voor opheffing…

Dat er nu weer een plan is, bewijst twee dingen. Alle plannen uit het verleden hebben geen tot nul effect gehad. Twee: politici en bestuurders blijven optimisten van het zuiverste water. In het Eurolab Grensoverschrijdend Werken – waarin de diverse partijen bij elkaar worden gezet – worden uitdagingen erkend en oplossingen verkend.

Een vrij (tram)verkeer van personen, mensen en goederen is nog ver weg.

Uiteraard is het goed dat opnieuw geprobeerd wordt Europa – lees Hasselt, Luik, Aken – dichterbij te brengen. Maar of dat meteen aangevlogen moet worden vanuit vooral beroepsbestuurlijke kringen, overheden en semi-overheden, is te betwijfelen.

Misschien lukt het slechten van de landsgrenzen het best van onderop. Vanuit vriendschappen over en weer. Sport en cultuur kunnen een prima verbinder zijn. Als we onze buren – en zijn cultuur en gebruiken – leren kennen, komt de rest vanzelf. Dan vinden we het fijn om elkaars taal te leren. Dan is er begrip voor elkaar en willen we elkaar misschien wel helpen. En dan vinden we wegen om over de grens te studeren, internationaal zaken te doen op een paar kilometer afstand, te innoveren en samen te zorgen voor welvaart.  Als we bij de buren op bezoek gaan, scheelt dat overigens ook een klap reiskosten. Een ritje met de trein van Maastricht naar Luik (het station van Calatrava!) is toch van een andere dimensie dan een reisje naar Chengdu in China, waar Maastricht een stedenband mee heeft. Van het geld dat overblijft, kan Maastricht dan zoveel mogelijk Sjengen op Duitse en Franse les sturen. Dat heeft nog een voordeel: makkelijker dan Chinees.

Maurice Ubags

 

Euregionaal stedennetwerk in Zuid-Limburg op nationale agenda
De Zuid-Limburgse steden Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen, de Provincie Limburg, de Universiteit Maastricht, de Brightland Campussen en Limburg Economic Development slaan de handen ineen om de weerbarstige (lands)grenzen te doorbreken. Samen met de Rijksoverheid wordt in een zogenaamde City Deal een versnelling tot stand gebracht om in de Euregio Maas-Rijn een samenhangende grensoverschrijdende arbeidsmarkt, kennisinfrastructuur, openbaar vervoerssysteem en economie te realiseren. De Universiteit Maastricht en de steden Aken, Luik en Hasselt ondersteunen de City Deal met een uitgebreide letter of intent. Studeren over de grens, werken in het buurland, een bedrijf vestigen in een ander land? In het Eurolab Grensoverschrijdend werken, leren en ondernemen wordt ingezet op het creëren van kansen en het wegnemen van belemmeringen. Het belang van een sterker Euregionaal stedennetwerk voor de BV Nederland staat door deze City Deal nu ook op de nationale agenda.

Ondertekening
De City Deal Eurolab wordt gesloten in het kader van de Agenda Stad, de samenwerking tussen Rijk, steden en andere stakeholders om de groei, innovatie en leefbaarheid van steden in samenhang te versterken en daarmee het concurrentievermogen en groeipotentieel van het Nederlandse stedennetwerk te vergroten.

De Deal is op 10 maart ondertekend tijdens de G32 bestuurdersdag in Alphen aan de Rijn. Minister Ronald Plasterk tekende namens het Rijk, wethouder Martin de Beer (gemeente Heerlen) namens de Zuid-Limburgse steden (Sittard-Geleen en Maastricht), gedeputeerde Marleen van Rijnsbergen namens Provincie Limburg, Peter Verkoulen namens Brightlands en bestuursvoorzitter Jos Schneiders namens Limburg Economic Development.

Eurolab
In het Eurolab Grensoverschrijdend werken, leren en ondernemen worden krachten gebundeld. Het wordt een werkplaats waarin de Nederlandse, Duitse en Belgische bedrijven, uitvoeringsorganisaties, kennis- en maatschappelijke instellingen, de rijksoverheid, provincies en steden kansen en uitdagingen op het gebied van grensoverschrijdend werken, leren en ondernemen onderkennen en mogelijke oplossingen verkennen. Niet in de plaats van de grensinformatiepunten, grensoverschrijdende arbeidsbemiddeling, maar als een aanvulling daarop. Ook wordt het Eurolab benut om voor de Europese urban agenda van betekenis te zijn.
Het Eurolab wordt gevestigd in het Centre Ceramique in Maastricht, waar vanaf april de diensten voor internationaal werken worden gebundeld en gezamenlijk gehuisvest. Het Eurolab past uitstekend in het rijtje grensinformatiepunten België-Nederland en Aken-Eurode, het Holland Expat Centre South en het expertise centrum ITEM.

Agenda Stad
Agenda Stad is een samenwerking van het Rijk, steden en stakeholders gericht op het versterken van groei, innovatie en leefbaarheid van Nederlandse steden. In City Deals worden concrete samenwerkingsafspraken tussen steden, Rijk, andere overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties verankerd. Die deals moeten leiden tot innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken en/of maatregelen bevatten om het economisch ecosysteem van de stedelijke regio(’s) te versterken. Voor meer informatie www.agendastad.nl.