De Brexit van Vaals

Eerder die dag nog ontvingen alle Zuid-Limburgse gemeenten van LED een brief met daarin een dringend verzoek om vooral de schouders onder het initiatief te blijven zetten. De Vaalser gemeenteraad had hier geen boodschap aan, want ze maakte een simpel rekensommetje. Wat betalen we en wat krijgen we ervoor terug? Veel te weinig was de conclusie en dus kunnen we die 50 mille beter besteden.

Vaals treedt hiermee (in het klein) in de voetsporen van de Britse bevolking die eerder dit jaar een soortgelijke conclusie trok als het gaat om deelname -en dus financiële bijdrage- aan de EU. De mogelijke gevolgen voor Vaals door deze ‘exit’ kent dezelfde voor- en tegenargumenten. Wethouder in Vaals, Jean Paul Kompier behoort tot het ‘Labour-kamp’ want hij vreest dat het verbreken van de banden met LED slecht uitpakt voor Vaals en dat andere gemeenten het voorbeeld zullen volgen.

Bestuurslid LED en wethouder in Sittard-Geleen, Pieter Meekels deelt die vrees niet. In De Limburger laat hij optekenen: “Het gaat niet om LED. Dat is niet meer dan een stichting die ons in Zuid-Limburg in staat stelt om samen te werken aan versterking van de economie. Het gaat om die samenwerking en dat weet ook iedereen. “Vaals kiest nu voor het eigen belang, in plaats van het bredere belang. Dat is op zich begrijpelijk vanuit het oogpunt van een kleine gemeente, maar economie houdt niet op bij de gemeentegrenzen.”

Het kleine Vaals verdient een diepe buiging voor deze moedige beslissing. Ze vinden dat er niets terecht komt van de ambitie die LED heeft uitgesproken om tot 2020 in Zuid-Limburg een extra omzet te generen van 8,5 miljard euro, 17.000 nieuwe banen te scheppen en vrijwel geen werklozen meer te hebben. De cijfers staan aan de zijde van Vaals, want tot op heden zijn er slechts 1.730 banen gecreëerd en 958 miljoen omzetgroei in het zuiden van onze provincie. Over werklozen maar niet gesproken.

Sinds de oprichting van LED in 2012 hebben de 15 deelnemende gemeenten 5,4 miljoen euro opgehoest. Klaarblijkelijk zijn de 1.730 banen of de omzetgroei niet in Vaals terecht gekomen, anders was deze beslissing niet genomen en had men graag de 6 euro per inwoner als bijdrage betaald. Wie geeft Vaals de garantie dat de volgende 50.000 euro wel tot het gewenste resultaat zullen leiden?

Net zoals de EU zal ook LED zich moeten beraden of hun werkwijze de juiste is. Voelen ze genoeg aan waar de kleinere gemeenten behoefte aan hebben of blijven ze alleen maar naar de grote getallen (lees gemeenten) kijken. Voor de kleine gemeenten is LED een ‘ver van mijn bed show’. Daarom is het een moedige signaal van Vaals om de stekker eruit te trekken en wellicht ook een wake-up call voor LED-voorzitter Jos Schneiders. De voormalig topman van DSM zei in 2013: “We zitten op een gouden ei, maar beseffen dat onvoldoende.” De vraag is alleen of LED voldoende beseft wie er allemaal op dat gouden ei zit en of iedereen dezelfde spin-off heeft van het gouden ei. De drie grote gemeenten (Sittard-Geleen, Maastricht en Heerlen) zijn niet voor niets initiatiefnemer van de Zuid-Limburgse economie-aanjager.

Maurice Ubags & Maurice van der Linden