Haagse werving en selectie: defensiespecialist Knops naar Binnenlandse Zaken

Neem Raymond Knops (46) uit Hegelsom. De Limburger – zelf officier geweest – geldt bij vriend en vijand als defensiespecialist. Gerespecteerd in Den Haag, gerespecteerd in de militaire wereld. Voor het CDA wordt hij nu staatssecretaris Binnenlandse Zaken en gaat hij zich onder meer bezighouden met ‘Koninkrijksrekaties’, met de overzeese eilanden.

Logisch? Voor wie werving en selectie als vak beschouwt, voor headhunters die voor het bedrijfsleven toppers zoeken, is dat bepaald niet logisch. Voor wie de mores en de gewoonten in politiek Den Haag kent, is het wel logisch.

Headhunters uiten in zakenkrant het Financieele Dagvlad stevige kritiek op de gang van zaken. Kern: je kunt niet in amper twee weken tijd een ploeg van ruimt twintig bewindslieden bij elkaar zoeken. In het bedrijfsleven duurt het gemiddeld vier maanden om een nieuwe topper te selecteren. Headhunters stellen vast dat om te beginnen gezocht wordt in een veel te kleine doelgroep: onder de 2,3% van de bevolking die lid is van een politieke partij. Er is geen adequate samenstelling van een team mogelijk, omdat het mores is dat partijen zich niet met elkaars kandidaten bemoeien. Assessments om te kijken of iemand geschikt is, worden niet gehouden.En nog veel erger: bij het kiezen van bewindslieden worden loyale secondanten die voor de partijleider soms vuil werk hebben opgeknapt beloond met een ministerspost of een staatssecretariaat. En dus – zo redeneren de headhunters – moet je niet vreemd opkijken als straks weer een rij ministers en staatssecretarissen de eindstreep niet haalt. Dat het een chaos is gebleven op het ministerie van laten we zeggen Justitie en Veiligheid.

In Haagse kringen wordt anders gekeken. Daar wordt gezegd dat het politieke vakmanschap belangrijk is. Voor het runnen van een ministerie heb je topambtenaren, maar om zaken gedaan te krijgen moet je politiek draagvlak kunnen organiseren. In Den Haag wordt ook bestreden dat de selectie in twee weken tijd geregeld wordt. Er circuleren altijd lijstjes met namen, maar kandidaten kunnen pas benaderd worden als er ook echt een post te vergeven is. En ja, dan moeten ze vaak wel binnen een half uur beslissen ‘als ze gebeld worden’.┬á Den Haag kaatst de bal ook terug: in het bedrijfsleven mislukken ook veel (top)managers, maar die gaan dan simpel af door de zijdeur. Die halen meestal de voorpagina’s van de kranten niet. En de headhunters krijgen nog een bal teruggekaatst: ze zouden niet erg discreet zijn.

Het is aan de bewindslieden om het ongelijk van de headhunters te bewijzen. Aan Halbe Zijlstra (VVD) de taak om als nieuwe minister van Buitenlandse Zaken te laten zien hoe effectief hij de belangen van Nederland (burgers en bedrijven) in de wereld behartigt. Zijlstra is niet een van de jongens uit de diplomatieke dienst, zoals die dienst dat zelf het liefste ziet. Dat hoeft zeker geen nadeel te zijn. Vreemde ogen dwingen.

Hetzelfde geldt voor Knops. Hij heeft er in elk geval al persoonlijk voor gezorgd dat er een paragraaf over het belang van grensoverschrijdende samenwerking in het regeerakkoord is opgenomen. Uitgerekend voor Limburg is dat van cruciaal belang: het wegnemen van nationale hindernissen (in wetten en regels) zou de Euregio’s veel krachtiger kunnen maken.

We wensen – alleen al om die reden – krijger Knops dus bijzonder veel overwinningen op het Haagse slagveld.

Maurice Ubags