Ik winkel, dus ik besta: Singles’ Day, Black Friday, Cyber Monday

Christenen bereiden zich in de adventsperiode voor op het Kerstfeest, op de geboorte van Jezus. Elke adventszondag wordt er op de adventskrans een kaarsje meer aangestoken. Wie weet het nog? Wie doet het nog?

Retailers – en ook consumenten – hebben een nieuw geloof omarmd. Zij vieren zo vaak mogelijk de hoogmis van het consumeren.┬á Singles’ Day, Black Friday, Cyber Monday zijn de adventsdagen van onze tijd geworden. Bedoeld om klanten in november en december zo vaak mogelijk te verleiden – met hoge kortingen – om los te gaan in de winkel en op het web. Nieuwe op Amerikaanse en inmiddels ook Chinese leest geschoeide initiatieven die van Sinterklaas een arme sloeber maken, die moeder- en vaderdag verweesd achterlaten. De Bijenkorf heeft de Dolle Dwaze Dagen afgeschaft sinds de winkel zich veel exclusiever positioneert.

De adventsdagen van de retail passen bij ons kopieergedrag van alles wat uit Amerika komt. Halloween is er een voorbeeld van. Net als het houden van galabals voor middelbare scholieren die hun diploma hebben behaald. Je telt dan overigens pas mee als je in een limo komt voorrijden of nog beter: je entree maakt met een helikopter.

Dankzij de zeven magere jaren van de crisis die achter ons liggen, hebben consumenten wat in te halen. De knip kan weer van de portemonnee. Uitgeven en kopen als bevrijdend gevoel. We kunnen weer!

Tegen alle marketingeweld van de retailers en tegen de aandacht van de media voor alle records die gebroken worden tijdens alle ‘Days’ is het lastig opboksen. Filosofen zouden zeggen: ik winkel, dus ik besta.

Tegengeluiden zijn er ook. Elke laatste zaterdag van november is door een club anti’s uitgeroepen tot ‘Niet Winkeldag’. De oproep is de hele dag de winkels links te laten liggen onder het motto: minder winkelen, meer leven. Deze tegengeluiden slagen er niet in door te dringen: onze economie draait op kopen, kopen, kopen. Het nieuwe geloof recruteert veel makkelijker hogepriesters en misdienaars dan dat er afvalligen opstaan. Luther is al vijf eeuwen dood.

Het is zoals het is. En dat is jammer. Bij ons op de wc hangt een treffende tegeltjeswijsheid. ‘Het ware geluk kost weinig. Als het duur is, is het van de verkeerde soort.’

Maurice Ubags