Laten we een eind maken aan gesleep goederen over deze wereld (Trump helpt ook)

Wat economisch het meest efficiënt is, hoeft dat beslist niet voor de mens te zijn. Het leegvissen van de zee kan economisch een superverdienmodel zijn, het zou desastreus zijn voor de mensheid. Kernenergie is ook al zo’n verhaal: goedkope stroom. Totdat het misgaat en de maatschappij de rekening betaalt. Die rekening wordt niet vertaald in de prijs van kernenergie.

Het punt is gemaakt: Economen hebben maar een zeer eenzijdige kijk op de werkelijkheid.

Wat kunnen u en ik daaraan doen? Het antwoord is: veel.

Om te beginnen met onze dagelijkse boodschappen. Koopt u een fles wijn uit Chili, Australië of een uit Frankrijk, Spanje of Italië? Wie een wijn koopt uit een land aan de andere kant van onze aardbol, weet dat deze wijn de halve wereld over gesleept moet worden. En wijn is hier exemplarisch voor alle producten uit de hele wereld.

Het tv-programma Canvas op de Belg liet laatst zien hoe desastreus de uitstoot van roet, CO2 en fijnstofdeeltjes is van de wereldwijde scheepvaart. Ronduit beangstigend hoe vervuilend dat is: 17% van de schepen zorgen voor evenveel uitstoot als alle personenauto’s op de wereld samen.

Dat komt omdat de scheepvaart gebruik maakt van de goorste – en natuurlijk de allergoedkoopste – brandstof die te koop is: bunkerolie. Die is zo smerig en dik dat-ie voorverwarmd moet worden om verstookt te kunnen worden. Het roet vliegt uit de pijpen: een roetpiet zou er zwarter van worden dan van teer. Dat zwarte roet slaat onder meer neer op de poolkappen, waar het zwart het zonlicht absorbeert en het ijs nog sneller opwarmt.

Ook hier speelt een zuiver economisch motief: winstbejag en goedkoper willen zijn dan de concurrentie. Havens geven nu wel korting aan schonere schepen, maar op wat er op de wijde open zeeën verstookt wordt hebben ze geen enkele invloed.  Ook hier faalt de economie door de milieuschade niet door te berekenen.

Hoe goedkoop de scheepvaart is, rekende Canvas voor. Een doos met een paar schoenen vanuit China naar Europa vervoeren kost omgerekend 20 cent. Dat is goedkoper dan een brief naar de overkant van de straat sturen. Dat geeft te denken.

Als consument kunnen we iets veranderen. Samen zijn we sterker dan wie dan ook. Maar dan moeten we wel willen. Zoveel mogelijk lokaal geproduceerde producten kopen. Daarmee stimuleren we bedrijven als Greentom (kinderwagens) uit Maastricht, die laten zien dat je met slim ondernemerschap kunt concurreren met productie in China.  Niet de fles wijn uit Chili kopen, maar die uit Frankrijk.

Ironisch dat in dat licht bezien Trump wel een zegen is voor het milieu, ook al ontkent hij de opwarming en wil hij fossiele brandstoffen blijven verstoken. Want Trump wil productie terughalen naar de VS, als het moet ten koste van handelsoorlogen. Economen zullen zeggen dat handelsoorlogen ten kosten gaan van de economische groei. Maar zoals gezegd: economische groei houdt geen rekening met milieueffecten.

Laten we dus vooral lokaal kopen. Dat hoeft ook geen straf te zijn. Of heeft u liever een Koreaanse auto dan een Mini of een BMW-X1 uit Born.

Maurice Ubags

WijLimburg