Lonen omhoog, goed voor iedereen: werknemers, Zuid-Europa en EU

Als Klaas Knot van De Nederlandsche Bank iets roept, is daar door heel veel economen al goed over nagedacht. Knot roept al langer dat de lonen in Nederland omhoog moeten. Hoezeer hij het gelijk aan zijn zijde heeft, kunnen we nu bijna dagelijks lezen.

Zo tuimelen de berichten over begrotingsoverschotten en handelsoverschotten in met name Duitsland en Nederland over elkaar heen. Het gaat om vele tientallen miljarden. Dat lijkt ‘leuk’ voor ons, maar in Zuid-Europa wordt dat als pijn ervaren. ‘Wij’ hebben dusdanig concurrerende economieën dat we meer aan Zuid-Europese landen weten te verkopen dan andersom. Nu landen geen eigen valuta meer hebben om verschillen in slagkracht op te heffen door de eigen munt te devalueren, moeten we het zoeken in andere correctiemechanismen. Loonsverhoging is daar één van.

Ga maar na. Loonsverhoging betekent dat we meer producten kunnen kopen uit Zuid-Europese landen. Ze – bijvoorbeeld ook Griekenland – kunnen dan meer verdienen. Loonsverhoging zal onze producten duurder maken, waardoor er ook meer evenwicht komt in de handel tussen Noord- en Zuid-Europese landen. Dat is allemaal goed voor de economie van de EU als geheel. Het haalt spanningen uit het economisch ecosysteem dat we dat in de EU hebben opgetuigd.

Loonsverhoging heeft nog meer voordelen. Het is goed voor de koopkracht in eigen land. De binnenlandse bestedingen kunnen omhoog. Goed nieuws voor de almaar legere  winkelstraten. Kijk naar de berichten over bijvoorbeeld het Blokker-concern van afgelopen week.

Deze zaterdag voegde filosoof Frans Graedts in een prachtig interview in De Limburger daar nog een element aan toe. De koopkracht van een buschauffeur – en dus ook andere volksstammen werknemers – is sinds 1975 de facto niet gestegen. Voor hogeropgeleiden geldt dat de koopkracht sindsdien is verdubbeld. Wie in de bijstand zit is er op achteruit gegaan. “Het schort aan de verdeling”, constateert hij. Volgens de filosoof is dat een van de verklaringen voor het succes van populisten.

Loonsverhoging is ook anderszins een kwestie van verdeling. Verdeling tussen aandeelhouders/bedrijfsleven en tussen werknemers. Bedrijven maken – gelukkig – weer forse winsten. Dan is het ook gepast om werknemers en ook de zzp’ers daarvan mee te laten profiteren in hun portemonnaie. Want zodra het slechter gaat, worden werknemers ook weer vrij massaal aan de kant geschoven, om ze – in het gunstigste geval – terug in te huren als goedkopere zzp’ers. Kijk naar wat er op ontslaggebied en flexibele arbeidswetgeving in de voorbije crisis tot stand is gekomen.

Ook anderszins is duidelijk dat kapitaal vanuit zichzelf lijkt verder te accumuleren. Een heel klein clubje rijken in deze wereld heeft evenveel vermogen als de helft van de wereldbevolking. En de verhouding wordt dus steeds schever. Ook dat kan niet anders dan oplopende spanningen geven die zich eens zullen ontladen. Armoede is een slechte raadgever. Loonsverhoging voor de werknemers en rechtvaardigere verdeling van vermogens is belangrijk.

Een welhaast links betoog in een tijd dat links in Nederland politiek gezien groots heeft verloren in totaliteit.

Dat belooft voor de komende formatie nog niet veel goeds op dit gebied.

Maurice Ubags