De Limburgse gedeputeerde Joost van den Akker (Economische Zaken) promoveert vandaag aan de Universiteit Twente op het onderwerp Europese referenda. Een actueel thema in Nederland. Zo vond gisteren in de Eerste Kamer de behandeling plaats van de intrekkingswet Raadgevend Referendum. Van den Akker zelf adviseerde onlangs nog de Staatscommissie-Remkes over referenda.

Zijn promotieonderzoek ‘Ruling the Referendum? European Integration Challenged by Direct Democracy’ bevat twee belangrijke conclusies. Allereerst hoeft een EU-referendum de speelruimte van een regering niet te beperken. Daarnaast concludeert Van den Akker dat het economisch en politieke klimaat belangrijke succesfactoren zijn. Zo worden EU-gerelateerde referenda in Europa vooral gewonnen bij economische voorspoed en wanneer sprake is van een eensgezinde meerderheidsregering. In het geval van een verslechterende economische situatie worden referenda alleen dan gewonnen wanneer de betreffende regering recentelijk is aangetreden. Bovendien moet het voorgestelde Europese beleid politiek breed worden gedragen.

In zijn dissertatie legt Van den Akker onder meer uit wat aanleiding kan zijn EU-gerelateerde referenda te houden. Ook gaat hij in op de vraag hoe regeringen omgaan met onwelgevallige referendumuitslagen.